Fiofanana, Colleges and Universities
Karazana fofona amin'ny olona
Ny fisefoana dia dingana ara-batana manan-danja, tsy misy izay tsy vitan'ny ain'olombelona. Noho ny rafitra napetraka dia manome oksizenina ny sela ary afaka mandray anjara amin'ny metabolism. Ireo karazana fofonaina dia samy hafa arakaraka ny hozatra sy ny taova izay tafiditra ao anatin'ilay dingana.
Physiology of breathing
Miaina miaraka amin'ny mifandimby -na inhalation (oksizenina ny fanjifàna) sy Fofonaina (fanafahana gazy karbonika). Fotoana fohy dia misy dingana marobe eo anelanelan'izy ireo. Azon'izy ireo atao ny mizara ho an'ireto dingana lehibe manaraka ireto:
- External (ventilation sy diffusion of gases ao amin'ny havokavoka);
- Fitaterana oksizenina;
- Faniriana teboka.
Respiration ivelany dia manome ireto manaraka ireto ireo dingana:
- Ny fanolorana ny havokavoka dia mamakivaky ny trakta momba ny taovam-pisefoana, mihamangatsiaka, mihamafana sy madio kokoa.
- Fifanakalozana gazy - dia mitranga ao anatin'ny fotoana fohy ny fitsaharan'ny fofonaina (eo anelanelan'ny fialokalofana sy ny fitaomam-panahy vaovao). Amin'ny fifanakalozana dia mandray anjara amin'ny alveoli sy kapila. Ny ra dia mamakivaky ny alveoli ao anaty kapila, izay feno satroka oksizenina ary mivelatra manerana ny vatana. Ny dioxide karbôna dia nentina avy tany amin'ny kapila dia niverina tany amin'ny alveoli ary noroahina avy tao amin'ny vatana taorian'ny fialana.
Ny dingana voalohany amin'ny fisefoana dia mampirisika ny famindrana oksizenina avy amin'ny alveoli mankany amin'ny rà sy ny fametrahana gazy karbonika ao amin'ny vaksiny ho an'ny fivoahana fanampiny amin'ny vatana.
Fiarabe sy ny vokatra farany amin'ny fifanakalozana
Ny fitaterana gaza amin'ny ra dia mitranga noho ny erythrocytes. Izy ireo dia mitondra oksizenina amin'ny vatan'ny taova, izay manomboka ny dingana metabolika manomboka.
Ny fifehezana amin'ny tavy dia manasongadina ny dingan'ny fanafody amin'ny tavy. Inona no dikan'izany? Erythrocytes, mifandray amin'ny oksizenina, miditra ao amin'ny teboka, ary avy eo ao anaty ranom-boasary. Mandritra izany fotoana izany dia mitohy mankany amin'ny alveoli amin'ny havokavoka ilay gazy karbonika voavaha.
Amin'ny alalan'ny ranon-tsavoka dia miditra ao anaty sela ny ra. Ny dingana simika amin'ny fatiantoka ny sakafo dia natomboka. Ny vokatra farany amin'ny oxidation - gazy karbônina - dia miditra indray amin'ny ra amin'ny endrika vahaolana ary alefa any amin'ny alveoli amin'ny havokavoka.
Na inona na inona karazam-pialam-boly ampiasain'ny orinasa samihafa dia mitovy ny dingan'ny fifanakalozan-kevitra amin'izao fotoana izao. Ny asan'ny voaly dia ahafahanao manova ny volon'ny tratra, hanoheratra na hitifitra.
Ny maha-zava-dehibe ny hozatra amin'ny dingan'ny fitsaboana
Nipoitra ireo karazam-bolo vokatry ny fihenan'ny taolam-biby tany amin'ny faritra samihafa. Ny fihinan'ny atidoha dia manome fiovan'ny rhythmika amin'ny habetsahan'ny tonon-kavoana. Miankina amin'ny asa atao, dia zaraina ho fitaomam-panahy sy fandaniana izy ireo.
Ny voalohany dia mandray anjara amin'ny dingan'ny rivotra iainana. Ny hozatry ny ankamaroan'ity vondrona ity dia ny: diaphragm, intercostal externe, interchondral internal. Ny hozakaina amin'ny fitaomam-panahy dia mampiakatra tohatra, vazivazy (lehibe sy kely), sternocleid (mastoid). Nandritra Fofonaina anjara ny kibo hozatra sy ny intercostal anatiny.
Ny hantsana ihany no afaka manalefaka sy manala rivotra: mamerina ny hetsika ny havokavoka. Misy fomba roa ahafahana manova ny volombava ao amin'ny tratra miaraka amin'ny fanampiana ny fihenan'ny tenda: ny fihetsik'ireo taolan-tehezana na diapragma, izay mampiavaka ny karazana aingam-panahy amin'ny olona.
Ny atidoha
Amin'io karazana io, ny ampahany ambony amin'ny havokavoka dia mandray anjara mavitrika amin'ny dingana. Ny ravina na ny lohalika dia tafiditra amin'izany, ka noho izany dia mizara ho sarobidy amin'ny endriny sy ny mendri-kaja ny karazana fifohazana. Ity no matetika indrindra, saingy lavitra lavitra ny fomba tsara indrindra.
Ny fialana amin'ny fitsaboana dia tanterahina amin'ny fanampiana ny hozatry ny intercostal, izay ahafahana mampitombo ny tsilo amin'ny volany. Amin'ny alàlan'ny fanatanjahan-tena, ny fifanekem-pihavanana iraisam-pahaizana anatiny, ary mivoaka ny rivotra. Ny dingana ihany koa dia noho ny fisian'ny fantsom-bahaolana ary afaka mihetsika. Ny fofon'aina toy izany dia matetika ao anatin'ny firaisana ara-nofo.
Ny fihinanana tsiambaratelo dia mahazatra eo amin'ny zokiolona noho ny fihenan'ny fahafaha-maivana, ary koa mitranga any amin'ireo ankizy ambaratonga faharoa. Amin'ny voka-piterahana, miara-miakatra amin'ny tsorakazo ireo tapa-tongotra, ary mihena rehefa mihetsika izy ireo. Ny fivalanana amin'ny hozatry ny sternocleidosus dia tena hafahafa, izay novaina kokoa noho ny fahataonan'ny tsindrimandry sy ny famintinana.
Ny atidoha (diaphragmatic) miaina
Ny endriky ny diaphragmatika fialana dia heverina ho feno kokoa noho ny karazan'akoho, noho ny fikarakarana oksizenina tsara kokoa. Ny ankabeazan'ny volavolan-kozatra dia tafiditra amin'io dingana io.
Mampandroso ny fihetsik'ilay ratra amin'ny diapragma. Ity dia hevi-pandrefesana eo amin'ny hodi-kibo sy ny fivalanana, izay misy ny tazomoka ary afaka mifanaraka tsara. Nandritra ny aingam-panahy, dia nianjera izy, nanandrana nanery ny peritoneum. Amin'ny fientanam-piravoravoana, mifanohitra amin'izany, mitsangantsangana ambony, ary mihamalemy ny vavony.
Ny fofona diaphragmatika dia mahazatra eo amin'ny lehilahy, atleta, mpihira ary ankizy. Tsy sarotra ny mianatra ny tsiranoka amin'ny fivaviana, misy fomba maro ampiasaina hanatsarana ny fahaiza-manao ilaina. Na mendrika ny hianatra izany dia ho an'ny olon-drehetra izany, fa ny fofon-tsakafony no mamela ny vatana hanome ny vatana amin'ny oksizenina ilaina ho an'ny hetsiky ny hetsika.
Mitranga izany ao anatin'ny tsiran-tsiranoka iray izay mampiasa ny vavony sy ny tsinay. Ny taolam-paty dia manitatra, ary koa ny diapragma dia miasa koa. Izany dia antsoina hoe mifoka rivotra (feno).
Ireo karazana aingam-panahy arakaraka ny toetran'ny fihetsiketsehana
Ny fanindroany dia miankina tsy miankina amin'ny vondron'olona voakasik'izany, fa amin'ny indostria toy ny halaliny, ny hafanam-po, ary ny fotoana eo anelanelan'ny fientanam-po sy ny fitaomam-panahy vaovao. Amin'ny rivotra mahazatra, mipetaka sy marefo, ny havokavoka dia tsy ventilated tanteraka. Izany dia miteraka fepetra tsara ho an'ny bakteria sy viriosy.
Ny fofona tanteraka dia mampiasa ny faritra ambany, midina ary ambony ao amin'ny havokavoka, izay mamela azy ireo hamiratra tanteraka azy ireo. Ampiasaina avokoa ny habetsaky ny tratra, ary ny rivotra ao amin'ny havokely dia havaozina amin'ny fotoana mety, fa tsy mamela ny famokarana mikrôman-javamaniry mahatsiravina. Ny olona iray miaina fofona tanteraka dia mahavariana 14 isa-minitra. Ho an'ny ventilation tsara dia ilaina ny manatanteraka 16 taonina isaky ny minitra.
Ny fiantraikan'ny fofona amin'ny fahasalamana
Ny rivotra no loharanon'ny oksizenina, izay ilain'ny vatana foana ho an'ny fikarakarana ara-dalàna. Ny ventilation kalitika dia manome ny ra amin'ny oksizenina ampy, ny fanentanana ny rafi-kozatra sy ny havokavoka.
Ilaina ny manamarika ny soa entin'ny diapragmatika: ny tena lalina sy feno, manangona ny taova anatiny sy ny vavony. Ny fanatsarana ny dipoavatra, ny tsindron'ny diapragma mandritra ny fanatanjahan-tena dia mamporisika ny perikardium.
Ny fihanaky ny fanafody dia mitarika ho amin'ny fihenan'ny varotra metabolika eo amin'ny sehatra cellulaire. Ny toaka dia tsy nesorina ara-potoana, ka niteraka tontolo tsara ho an'ny fampandrosoana aretina. Ny ampahan'ny fiasa amin'ny fifanakalozana entona dia mandalo amin'ny hoditra, izay mitondra mankany amin'ny fongana sy ny fampandrosoana ireo aretina matrolojika.
Fanafody fanindroany
Misy karazana fangatahana marary marobe, izay zaraina ho vondrona, arakaraka ny antony mahatonga ny aretin'ny taovam-pisefoana. Mety hiteraka korontana ny fanitsakitsahana ny lalàna:
- Bradypnea - fampiharana ny asan'ny reradreraka, ny marary dia miteraka latsaky ny 12 sikitra isan'ora;
- Tachypnea - fofona matetika sy marefo (mihoatra ny 24 isaky ny taova);
- Hypernoea - fialana matetika sy lalina mifandray amin'ny fihenanam-pandrefesana mahery vaika sy fanetre-tena amin'ny aretina isan-karazany;
- Ny Apnea - fampitsaharana ny fitsaboana vonjimaika, dia mifandraika amin'ny fihenan'ny fiterahana ny foibem-pisefoana amin'ny lozan'ny ati-doha na vokatry ny fanolanana, ary azo atao koa ny manakana ny fialana amin'ny fialana.
Ny fofonaina isaky ny vanim-potoana dia ny dingan'ny fifohana rivotra amin'ny apnea. Ny karazany roa amin'ny tsiranoka momba ny oksizenina ao amin'ny vatana dia fantatra, izay nantsoina hoe: respiration Cheyne-Stokes sy ny fanafody Biot.
Ny voalohany dia miavaka amin'ny fitomboan'ny fihetsiketsehana lalina, mihena tsikelikely amin'ny pneoma mandritra ny 5-10 segondra. Ny faharoa dia sikina ara-pahasalamana ara-dalàna, miovaova amin'ny apnea fohy. Ny fivoaran'ny fiverimberenana matetika dia miteraka fikorontanan'ny tosi-drà noho ny ratra na ny aretin'ny atidoha.
Fanafody fitsaboana
Ny fiverimberenan'ny tsy fandriam-pahalemana momba ny fitsaboana dia mitarika ho amin'ny fitsaboana tanteraka amin'ny fotoana. Misy karazana asa fatalina marobe:
- Ny fofonain'i Kussmaul dia lalina sy mitabataba, mahazatra ny manapoizina ny poizina, ny hypoxia, ny diabeta sy ny koma malemy;
- Apneistic - ny tsy fahampian-tsakafo sy ny fofonaina fohy, izay mampiavaka ny aretina ao amin'ny atidoha, ireo vokatra goavam-be;
- gasping breath-- saina lalina hypoxia, hypercapnia, tsy fahita firy fofon'aina avoakan'ny amin'ny apnea 10-20 segondra alohan'ny Fofonaina (fahita any amin'ny lehibe pathological fanjakana).
Tsara ny manamarika fa amin'ny fanandramana mahomby amin'ny marary dia azo atao ny mamerina indray ny asam-panafody amin'ny fanjakana.
Similar articles
Trending Now